Spoor 2: Toetsing zonder toezicht
Beoordelen van leerdoelen die verantwoord gebruik van AI stimuleren
Toetsen in spoor 2 zijn onbegeleide toetsopdrachten waarin studenten generatieve AI mogen gebruiken, zonder dit verplicht te stellen. Onbegeleide toetsvormen omvatten onder meer schriftelijke opdrachten (zoals essays, papers en rapportages), onderzoeksprojecten en scripties, portfolio’s, groepsopdrachten, evenals opdrachten waarin AI geïntegreerd is.
Wanneer moet het gebruik van AI worden toegestaan of verplicht gesteld?
Begin bij de beoogde leerdoelen van je curriculum. Spoor 2 is in het bijzonder geschikt wanneer:
- AI‑hulpmiddelen onderdeel zijn van de professionele of disciplinaire praktijk (bijvoorbeeld het samenvatten van informatie, het opstellen van tekst, het analyseren van data, het genereren van code).
- Van studenten wordt verwacht dat zij door AI gegenereerde output kunnen evalueren, verfijnen of bekritiseren.
- Studenten AI‑hulpmiddelen moeten integreren in onderzoeks‑, schrijf‑ of analytische workflows.
- De nadruk ligt op oordeelsvorming, interpretatie en kritische beoordeling in plaats van op enkel de productie van tekst of andere uitwerkingen.
- Studenten hun vakinhoudelijke kennis kunnen aantonen, ook wanneer zij AI‑hulpmiddelen gebruiken.
Omdat deze taken in onbegeleide omgevingen plaatsvinden, moet u ervan uitgaan dat studenten AI zullen gebruiken buiten de beoogde limieten van de opdracht. Ontwerp toetsen zodanig dat zij het beoordelingsvermogen van studenten, hun vakinhoudelijke redeneren en, waar relevant, hun kritische en verantwoorde gebruik van AI beoordelen.
Kernprincipe: leren moet zichtbaar blijven, ongeacht of er gebruik wordt gemaakt van AI.
Om de geldigheid van uw toetsingsstrategie te waarborgen, dienen Spoor 2‑toetsen te worden aangevuld met begeleide Spoor 1‑toetsen, zodat leeruitkomsten waarbij studenten zelfstandige, onbeïnvloede beheersing moeten aantonen, onder gecontroleerde omstandigheden kunnen worden vastgesteld.
Valt jouw toets in Spoor 2?
Stel jezelf de volgende vragen:
- Sluit het gebruik van AI aan bij hoe professionals in dit vakgebied werken?
- Vereist de taak dat studenten door AI gegenereerde output evalueren, bekritiseren of verbeteren?
- Hebben studenten nog steeds vakinhoudelijke kennis en oordeelsvermogen nodig om de opdracht te kunnen uitvoeren?
- Draagt de opdracht bij aan het ontwikkelen van AI‑geletterdheid of kritische betrokkenheid bij AI‑systemen?
- Is helder uitgelegd hoe AI in de opdracht wel of niet gebruikt mag worden?
- Vereist de opdracht dat studenten AI‑gegenereerde output interpreteren, bekritiseren of verbeteren, in plaats van deze alleen maar te genereren?
Als u één of meer van deze vragen met ‘ja’ beantwoordt, valt de toets waarschijnlijk in Spoor 2. Let er echter op dat de opdracht, ook bij het gebruik van AI‑hulpmiddelen, studenten nog steeds verplicht om het beoogde leerproces te doorlopen en vakinhoudelijke kennis toe te passen. Je kan ook de GenAI & toetsing checklist gebruiken om de toetsstructuur van je cursus te analyseren.
Voor advies of ondersteuning, neem gerust contact op!
Als u mogelijke aanpassingen in uw toetsontwerp wilt bespreken, neem dan contact op met de toetsingsspecialist van uw faculteit via TLC Contact.
U kunt ook advies vragen bij TLC Central (tlc@uva.nl).
Informeer uw opleidingsdirecteur wanneer u wezenlijke veranderingen doorvoert, zodat mogelijke risico’s en noodzakelijke aanpassingen op opleidingsniveau kunnen worden meegewogen.