VR-project ‘Scanxiety’

1. Kun je in het kort vertellen wat dit Virtual Reality (VR) project inhoudt?

“Dit is een heel tof project, opgezet door Judit Adam, een radioloog die herkende dat er veel angst heerst bij patiënten die een scan krijgen. Patiënten kunnen zich tijdens medische beeldvorming eenzaam en angstig voelen: ze liggen alleen in een apparaat en er is afstand tot de zorgprofessional. Vanuit de maatschappij bestaat ook een toenemende vraag om rekening te houden met de beleving van patiënten. Het VR-project ‘Scanxiety’ heeft als doel om studenten te laten ervaren welke angsten er kunnen spelen bij patiënten vóór, tijdens en na medische beeldvorming. We verwachten dat dit kan bijdragen aan verhoogde empathie voor de patiënt en verkleinen van de afstand tussen arts en patiënt. De studenten ervaren met deze VR hoe het is om een scanprocedure te ondergaan; ze krijgen daarbij gedachten van patiënten te horen. Vervolgens reflecteren ze samen met de docent op deze ervaring en beschrijven ze op welke manier je als arts je kan aansluiten bij de zorgen van de patiënt.” 

2. Waarom is gekozen voor de techniek van virtual reality?

360° VR-video als onderwijstechniek leent zich goed om een patiëntperspectief over te brengen. De gedachten van de patiënt, die als voice-over zijn opgenomen, zijn gebaseerd op opgeschreven ervaringen van zorgprofessionals die zelf medische beeldvorming hebben ondergaan. 

3. Op welke manier wordt dit ingezet in ons onderwijs? En is dit voor het eerst op deze manier?

De scanxiety-ervaring wordt in het verbredende coschap radiologie ingezet vanaf begin 2025. Dit is voor het eerst dat 360° VR-video wordt ingezet in studentonderwijs. Naast de studenten Geneeskunde behoren ook studenten van de opleiding Medische Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken bij Hogeschool Inholland en nieuwe medewerkers van de radiologieafdeling tot de doelgroep van dit onderwijs. Komend jaar zal het effect van dit onderwijs geëvalueerd worden samen met de studenten. Ook wordt er een onderzoek opgezet naar het effect op zorgprofessionals.  

4. Zijn er ook nadelen aan de inzet van VR? Bijvoorbeeld qua duurzaamheid of ethische bezwaren om rekening mee te houden?

VR is een technologie die het onderwijs kan verrijken, maar het is slechts een van de vele tools. VR is geschikt voor onderwijsdoelen zoals perspectieven van anderen innemen, ongelimiteerd oefenen in gevaarlijke situaties en vergroten van ruimtelijk denken. Maar er zijn ook leerdoelen waarvoor het helemaal niet geschikt is. Het is dus van groot belang om voordat je dure VR-producties opzet goed na te denken over de inzet van deze onderwijsvorm en deze af te wegen tegen andere middelen om je onderwijsdoelen te bereiken. Daarnaast is het belangrijk om in je VR-ontwerp rekening te houden met (digitale) inclusiviteit, onbedoelde leereffecten en de privacy van de studenten. We hebben het geluk dat er een steeds grotere VR-onderwijscommunity ontstaat in Nederland en dat SURF veel informatie publiceert over ‘responsible XR’ (eXtended Reality is de parapluvorm waaronder Virtual Reality en Augmented Reality vallen). Op die manier proberen wij te leren van anderen op dit gebied. 

5. Hoe kunnen we de opbrengsten van dit project ook in de toekomst inzetten voor (de toepassing van VR in) het onderwijs?

Dit project wordt uitgevoerd door het VR-kenniscentrum, in 2023 opgericht om te onderzoeken óf en hoe VR in het Geneeskundeonderwijs ingezet zou kunnen worden. Tijdens dit project hebben we veel geleerd over het gebruik van 360° VR-video en de productie van een dergelijke film. Ook doen we kennis op over de organisatie en logistiek rondom het gebruik van VR-brillen. Hierin werken we nauw samen met de Gezondheidscampus van de HvA aan de overkant van locatie AMC: in het virtuele samenwerkingsverband wisselen we kennis uit over gebruik van VR in medisch onderwijs. Hierin kunnen Universiteit en Hogeschool veel van elkaar leren.