TLC-Centraal
ACTAAcademisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam
EBEconomie & Bedrijfskunde
FdGFaculteit der Geneeskunde
FdRFaculteit der Rechtsgeleerdheid
FGwFaculteit der Geesteswetenschappen
FMGFaculteit der Maatschapij- en Gedragswetenschappen
FNWIFaculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica
TLC-Centraal
ACTAAcademisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam
EBEconomie & Bedrijfskunde
FdGFaculteit der Geneeskunde
FdRFaculteit der Rechtsgeleerdheid
FGwFaculteit der Geesteswetenschappen
FMGFaculteit der Maatschapij- en Gedragswetenschappen
FNWIFaculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica
Authentiek toetsen wordt expliciet genoemd als een ambitie in het UvA Kader Toetsbeleid. Dit betekent dat toetsen moet aansluiten bij wat het doel van het onderwijs is en bij hoe studenten op een zinvolle manier betrokken zijn bij hun leerproces.
Doorgaans wordt authentiek toetsen vaak gezien als een vorm van toetsing die de ‘echte wereld’ van het werk of de toekomstige carrière weerspiegelt. Deze opvatting wordt nu als te beperkt beschouwd; het risico bestaat dat de identiteit van studenten wordt verward met hun arbeidswaarde, en het suggereert impliciet dat universiteiten geen deel uitmaken van de ‘echte wereld’.
In de literatuur wordt authentiek toetsen nu opgevat als meer dan alleen een afspiegeling van het toekomstige werkende leven: het moedigt studenten aan om af te stappen van ‘leren over’ en zich te ontwikkelen tot een reflectief en opgeleid mens in de wereld (McArthur, 2023; Forsyth & Evans, 2019).
De onlangs bijgewerkte onderwijsvisie van de UvA weerspiegelt deze verschuiving. Met ‘academisch burgerschap’ als leidend principe streeft zij ernaar kritische, maatschappelijk betrokken denkers te vormen die wetenschappelijke kennis koppelen aan maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Deze visie op onderwijs sluit aan bij de drie doeldomeinen van het onderwijs volgens Biesta:
Onderwijs zou studenten moeten helpen zich op alle drie deze domeinen te ontwikkelen, en niet alleen met het oog op de arbeidsmarkt.
Waarom hebben we hiervoor toetsing nodig? Leuk of niet, toetsing stuurt het leergedrag van studenten (Boud, 1996). Als toetsing bepaalt wat, hoe en waarom studenten leren, dan is het van cruciaal belang om toetsing authentieker te maken om zo diepere betrokkenheid, zinvollere leerervaringen en groei op de lange termijn te bevorderen.
Om te begrijpen hoe authentiek toetsen deze diepere, zinvolle betrokkenheid bevordert, kunnen we kijken naar de psychologische basis van motivatie bij studenten. De zelfdeterminatietheorie van Deci & Ryan (2000) onderscheidt drie fundamentele psychologische behoeften voor intrinsieke motivatie: competentie, autonomie en verbondenheid.
Authentiek toetsen kan deze behoeften op concrete manieren ondersteunen:
Een zinvolle keuze met betrekking tot het onderwerp, de vorm of het proces geeft studenten het gevoel dat ze zelf de regie hebben en verantwoordelijkheid dragen voor hun werk. Wanneer keuzes echt zijn, maar binnen duidelijke leerdoelen en criteria vallen, kunnen studenten richtingen inslaan die voor hen belangrijk zijn, terwijl ze toch in lijn blijven met de doelstellingen van de opleiding.
Waarom authentiek toetsen? Hoe toetsing leergedrag stuurt en via autonomie, competentie en verbondenheid motivatie en betrokkenheid versterkt en betrokkenheid bij inhoudelijke maatschappelijke, economische of politieke kwesties kunnen studenten helpen hun groeiende bekwaamheid te ervaren terwijl ze complexe, ingrijpende problemen aanpakken. Goed opgestelde beoordelingscriteria, stapsgewijze begeleiding en feedback versterken dit gevoel van bekwaamheid.
Een authentiek publiek (bijvoorbeeld stakeholders, gemeenschappen, collega’s uit het vakgebied of de discipline) en samenwerkingselementen kunnen een gevoel van verbondenheid bevorderen – met anderen, met het vakgebied en met de samenleving. Door echte vraagstukken voor echte mensen aan te pakken, krijgen studenten sterker het gevoel dat wat ze leren ook buiten het klaslokaal van belang is.
Wanneer ontwerpkenmerken zoals keuze, realisme en verbinding aansluiten bij deze psychologische behoeften, is de kans groter dat de toetsing als zinvol, boeiend en authentiek wordt ervaren.

