Spoor 2: Openheid en documentatie
Wanneer AI-hulpmiddelen worden toegestaan of geïntegreerd in toetsing, wordt openheid een belangrijk mechanisme om betrouwbare en eerlijke beoordeling te waarborgen. Ontdek hoe je het leerproces zichtbaar kunt maken met praktische formats.
Docenten moeten begrijpen hoe studenten AI-hulpmiddelen hebben gebruikt om het redeneren, oordeelsvermogen en vakinhoudelijk begrip van de student te kunnen beoordelen. Openheid over AI-gebruik is gemakkelijker te bereiken wanneer docenten een open en constructieve houding hebben tegenover het gebruik van AI. Als studenten het gevoel hebben dat AI-gebruik impliciet wordt ontmoedigd of wordt geassocieerd met fraude, kunnen zij aarzelen om open te zijn hoe en óf zij deze hulpmiddelen hebben gebruikt. Het stimuleren van een open discussie over AI-ondersteunde workflows helpt om het leerproces zichtbaar te maken en ondersteunt een betekenisvollere reflectie op hoe AI onderzoeks- en schrijfpraktijken beïnvloedt.
Openheid helpt daarom om de intellectuele bijdrage van de student te verduidelijken en zorgt ervoor dat het eindwerk het eigen denken en de eigen besluitvorming van de student weerspiegelt.
Het leerproces zichtbaar maken
Het doel van documentatie is niet om studenten te controleren, maar om het leerproces zichtbaar te maken. In de meeste gevallen kan openheid het best worden opgevat als een gedeelde academische praktijk, vergelijkbaar met het citeren van bronnen of het documenteren van onderzoeksmethoden.
De mate van documentatie moet in verhouding blijven tot de leerdoelen en de complexiteit van de opdracht. Voor kleinere opdrachten kan een korte verklaring volstaan. Voor grotere projecten of onderzoeksopdrachten kan meer gedetailleerde documentatie van de workflow passend zijn. Het doel is helderheid, niet uitputtende rapportage. Documentatie moet het begrip van de redenering van de student ondersteunen en geen onnodige administratieve belasting creëren.
Wat studenten inzichtelijk en open moeten maken
Wanneer AI-gebruik is toegestaan of verplicht, moeten studenten in de regel aangeven:
|
|
Dit stelt docenten in staat om de beoordeling te richten op de redenering en het oordeelsvermogen van studenten, in plaats van op de ruwe output die door AI-systemen is geproduceerd.
Praktische formats om openheid te integreren
Docenten kunnen openheid op verschillende praktische manieren in opdrachten integreren.
| Praktische formats | Beschrijving | Voorbeelden |
| AI-gebruiksverklaring | Studenten voegen een korte verklaring toe waarin zij uitleggen hoe AI-hulpmiddelen zijn gebruikt. |
|
| Reflectie op AI-proces | Studenten beschrijven kort hoe AI hun denken of workflow heeft beïnvloed. |
|
| Geannoteerde revisies | Studenten leveren fragmenten aan waarin wordt getoond hoe door AI gegenereerde tekst is herzien. |
|
| Prompt-samenvattingen | Studenten vatten samen hoe prompts zich tijdens de opdracht hebben ontwikkeld. |
|
| Mondelinge toelichtingen | In presentaties of projectbesprekingen kunnen studenten kort hun AI-gebruik toelichten. |
|