Research fellow traject – Perusall als digitaal hulpmiddel

18 UvA-docenten, afkomstig van alle faculteiten, namen deel aan de eerste lichting van het Education Research Fellows programma, waarin zij gedurende 2 jaar onderzoek deden naar onderwijsinnovaties in hun eigen onderwijspraktijk. De eerste lichting liep van september 2021 tot juli 2023 en was verdeeld in 4 thema’s: Online en blended onderwijs, (Formatieve) beoordeling en feedback, Didactiek binnen specifieke disciplines,  Pedagogische benaderingen.

Dr. Karin Venetis onderzocht als onderzoeksfellow binnen het thema Online en Blended Onderwijs digitale hulpmiddelen om de betrokkenheid van studenten te bevorderen.  Haar onderzoek spitste zich toe op actief leergedrag en hoe dit gestimuleerd kan worden met behulp van  online activeringssoftware Perusall. Dit is een ‘sociale annotatie tool die studenten aanmoedigt om online samen lesmateriaal voor te bereiden en te bespreken voor het college. Ondanks de vaak positieve effecten van dit soort tools op studiegedrag en/of resultaten, blijken zij ook weerstand op te roepen. Daarbij zijn zulke tools in de perceptie van student vaak minder effectief dan de objectieve resultaten uitwijzen.

Lees Karin haar verhaal en ervaringen als onderzoeksfellow hieronder en bekijk ook de eerste resultaten van haar onderzoek. 

Meer over het Education Research Fellows programma

Weerstand tegen gebruik van tools  

Nadat Karin een aantal jaar geleden de presentatie van de bedenker van Perusall – professor Mazur – bijwoonde op de UvA onderwijsdag, was haar interesse in deze tool gewekt. Na het experimenteren met Perusall via een beta versie en een FNWI Grassrootsproject hoorde ze over het onderzoeksfellow traject via TLC EB, waar ze 0,1 fte bij betrokken is. Dat leek een goed moment om aan te haken als onderzoeksfellow en meer structureel onderzoek te verrichten.

“In september 2021 ben ik gestart met het officiële onderzoek, wat inmiddels is afgerond. Mijn hoofd onderzoeksvraag was: hoe kun je actief leergedrag bij studenten stimuleren, zonder de motivatie van studenten om (meer) te leren te verminderen, en zelfs te vergroten? Studies hebben aangetoond dat hulpmiddelen, die studenten helpen meer actief te leren, zeer effectief kunnen zijn en de leerresultaten van studenten verbeteren. Studenten voelen zich echter ook onder druk gezet door dit soort hulpmiddelen en vinden dat deze meer moeite en tijd kosten in hun studie. Ook ervaren ze een verlies aan autonomie om het op hun eigen manier te doen.” Deze negatieve neveneffecten van het gebruik van de digitale hulpmiddelen waren een grote drijfveer voor het onderzoek. Hoe kun je deze weerstand doorbreken?

Experiment met individuele positieve feedback op Perusall-gebruik

In het experiment dat ik tijdens dit onderzoek heb uitgevoerd, kreeg de helft van de studenten extra individuele positieve feedback van de docent op hun Perusall-gebruik en de andere helft niet. Uit dit onderzoek is gebleken, dat wanneer een docent de individuele inspanningen en moeite van een student erkent en complimenteert, de student meer gemotiveerd is om z’n best te doen. Daarnaast ervaart deze student een groter gevoel van autonomie in het gebruik van Perusall in vergelijking met studenten die zich niet gezien voelen door de docent. Het bleek dat de docent zelfs in grote student groepen het verschil kan maken in hoe de studenten met hun collegevoorbereiding omgaan en vooral hoe ze de studie ervaren. 

Positieve effecten van extra positieve feedback  

Uit het onderzoek van Karin Venetis komt naar voren dat de docent invloed heeft op hoe studenten zich gedragen in hun Perusall-opdrachten en hoe zij die ervaren. Positieve feedback door de docent verhoogt de waargenomen competentie van de student, terwijl het gevoel van verlies van autonomie van studenten vermindert bij het gebruik van tools zoals Perusall.

“Het is belangrijk op te merken dat de studenten het niet per se significant beter doen. Wel wordt de extra moeite die ze hebben gedaan als veel positiever ervaren en zetten zij hun vak voort met meer intrinsieke motivatie dan de studenten die geen positieve feedback hebben gekregen.” Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat studenten de colleges interessanter vinden en met meer vertrouwen deelnemen aan discussies wanneer zij deze voorbereiden met behulp van Perusall (ten opzichte van hun ‘normale’ voorbereidingen). Het onderzoek van Karin levert interessante inzichten op hoe studenten te motiveren deze tool te gebruiken en dit heeft zij toegepast in een EB-cursus. 

Education Research Fellows Programma: uniek en inspirerend traject 

“De meerwaarde van dit onderzoeksfellow traject is enorm. Je krijgt tijd en gelegenheid om het onderzoek op te zetten, uit te voeren en tot iets werkbaars te maken. De steun vanuit TLC/UvA is uniek en heel inspirerend. Zeker als je een drukke baan hebt binnen de UvA is het fijn als je tijd krijgt om je onderwijs nader te onderzoeken. De projectleiders zijn super flexibel en behulpzaam. Ik heb er veel aan gehad. Er worden zowel groeps- als individuele bijeenkomsten georganiseerd en het is aan jou waar je gebruik van maakt. Het contact met de andere onderzoeksfellows tijdens het traject is ook heel goed en constructief geweest.”

Tip voor toekomstige onderzoeksfellows

“De mores binnen onderwijskundig onderzoek wijkt sterk af van de onderzoeksmores binnen psychologie en marketing, waar ik vandaan kom, dus daar ben ik wel tegenaan gelopen. Ik heb geleerd dat SoTL onderzoek iets heel anders is dan het pure wetenschappelijke onderzoek. Maar laat je vooral meenemen in het proces dat wordt aangeboden. Ook al moeten onderzoeksvragen binnen de onderwijswereld aan hele andere eisen voldoen dan wat je wellicht gewend bent binnen je eigen onderzoeksdiscipline, je hebt alle tijd om goede onderzoeksvragen te formuleren en daarin word je goed begeleid.” 

Karin Venetis heeft psychologie gestudeerd in Groningen en is daarna vervolgens in Maastricht gepromoveerd in de Marketing aan de Economische faculteit. Daarna heeft zij de academische wereld gecombineerd met de marketing adviespraktijk. Aan de UvA is zij verbonden aan de Faculteit van Economie en Bedrijfskunde als marketing docent en verantwoordelijk voor de Executive (parttime) Masteropleiding van Bedrijfskunde. Daarnaast is zij verantwoordelijk voor de docentprofessionalisering binnen het nieuw opgerichte Teaching & Learning Centre van EB. En fungeert Karin al jaren als kwaliteitsbewaker en tussenpersoon tussen de scriptiestudenten van de master Bedrijfskunde en hun (externe) supervisors. Karin is ook vertrouwenspersoon bij de UvA.

Meer informatie:

Over Dr. Karin Venetis

Linkedin

De Perusall website

Education research fellows programma