AI in de taalles: kritisch experimenteren en begeleiden
Julia Augart is docent Duits en medewerker bij het Duitsland Instituut Amsterdam. Ze geeft onder andere het derdejaars bachelor vak Gender und Diversität, waar ze de UvA AI Chat bewust inzet als proeflab voor kritisch en transparant AI-gebruik. Ze positioneert zichzelf nadrukkelijk niet als expert, maar als docent die experimenteert omdat studenten het toch al gebruiken – en begeleid gebruik beter is dan wegkijken.
Aan het begin van de cursus kregen studenten expliciet toestemming om UvA AI Chat te gebruiken; de cursus fungeerde als pilot waarin “alles mag, zolang we het bespreken”. In een les werkte de groep samen met de chatbot: prompts werden klassikaal besproken en de output kritisch tegen het licht gehouden. Studenten moesten in korte schrijfopdrachten aangeven of zij AI hadden gebruikt en in hun reflectie beschrijven waarvoor zij AI hebben gebruikt en met welke resultaten.
De impact was zichtbaar in de eindpapers: teksten in het Duits waren merkbaar beter leesbaar, vermoedelijk doordat studenten AI inzetten als taalredacteur. Daardoor verschoof de beoordeling meer naar argumentatie en opbouw dan naar spelling en grammatica. Studenten gebruikten AI onder meer om onderzoeksvragen te verduidelijken, ideeën te verkennen en literatuur op te sporen, maar hadden daar regelmatig nog expliciete hints van de docent voor nodig. Tegelijkertijd werd duidelijk dat AI niet alles weet en dat bronverwijzingen altijd gecontroleerd moeten worden.
“Creëer een veilige proefruimte: oefen samen in de les met prompts en bespreek de output kritisch.”
Niet alle studenten wilden met AI werken; sommigen weigerden uit zorg om de milieu-impact. Julia forceert hen niet, maar denkt aan alternatieve opdrachten, zoals meekijken met een andere student. In haar voorbereiding voor volgende cursussen wil ze onderscheid maken tussen AI-competentie (zelf actief ermee werken) en AI-geletterdheid (begrijpen wat AI is en doet), waarbij ze het laatste belangrijk vindt om de student voor te bereiden op een werkveld waar AI ook aanwezig is.
Tips voor collegadocenten
- Maak van je vak een veilige proefruimte: wees expliciet dat AI gebruikt mag worden en oefen samen in de les met prompts en bespreek de output kritisch.
- Verschillende gefaseerde schrijfopdrachten (als portfolio) voorafgaand aan het beoordeelde eindwerkstuk
- Vraag studenten om AI-gebruik te expliciteren (bijvoorbeeld in een tabel in een reflectieverslag) en erover te reflecteren; gebruik die reflecties als bron voor klassengesprekken over kwaliteit en betrouwbaarheid.
- Erken ethische bezwaren (zoals duurzaamheid of bias) en bied alternatieven, zodat studenten wél met het onderwerp, maar niet per se met de tool hoeven te werken.
- Houd er rekening mee dat AI het taalniveau kan “gladstrijken”; richt je beoordeling daarom sterker op inhoud, argumentatie en structuur.
Ben je enthousiast over het integreren van GenAI in je eigen onderwijs? We denken graag met je mee; of het nu gaat om cursusontwerp, opdrachten of toetsing.
Neem contact met op het TLC om door te spreken waar we jou het beste bij kunnen ondersteunen.